Opdrachtgever: Gemeente Zaandam. Start: februari 2010.

Het Hembrugterrein was ooit het hart van de Stelling van Amsterdam. Hier werd munitie vervaardigd en lagen de strategische voorraden voor alle forten. Tegelijk was het gebied een ‘blinde vlek’ op een van de drukste vaarroutes van het land, op het kruispunt van het Noordzeekanaal en zijkanaal G (de Zaan). Middenin het havengebied van Amsterdam en pal ten zuiden van Zaandam lag het gebied als een afgesloten enclave, met een verborgen rijkdom. Nu de hekken open gaan en het gebied aan de omringende steden wordt toegevoegd, kan de verborgen wereld van het Hembrugterrein ontdekt en ontwikkeld worden. De erfenis van de Artillerie Inrichtingen (de wapen en munitiefabriek) en het Algemeen Verdedigingspark van de Stelling van Amsterdam is divers en verrassend: tientallen monumentale gebouwen, een omvangrijke groenaanleg, inclusief een ‘plofbos’ (om de klap van eventuele explosies op te vangen), chemisch erfgoed en vooral een aantal forse gebieden met elk een eigen karakter – gevormd door ensembles van gebouwen en grote open ruimten en bospercelen.

Vragen die in de cultuurhistorische analyse aan bod komen:
Voor de bouw werden verschillende studiereizen naar het buitenland ondernomen. Met welke ideeën kwamen de ingenieurs terug? Op welke punten mag het Hembrugterrein innovatief worden genoemd? Wat zijn voor Nederland of zelf internationaal gezien de meest bijzondere aspecten van het complex? Hoe is de relatie met de Stelling van Amsterdam, die voor grootste gedeelte is opgenomen op de prestigieuze werelderfgoedlijst?

Hoe moeten we de militaire architectuur zien in relatie tot de ontwikkeling van de Nederlandse bouwkunst en welke rol is er voor het Hembrugterrein? Wat was de architectuurtraditie en de cultuur van de genie in de periode vanaf 1895? Wie werkten aan de gebouwen en de terreinen en speelden deze mensen ook in de civiele bouwkunst een rol? Hoe komt de traditie van de genie het best tot uitdrukking in het Hembrugterrein en welke thema’s komen naar voren die in de toekomst wellicht een nieuwe invulling kunnen krijgen?